Οι προενισχυτές phono

Fiche pratique - Les préamplificateurs phono

Ο ρόλος των προενισχυτών phono

Το 1954, η Recording Industry Association of America (RIAA) πρότεινε ένα πρότυπο βασισμένο στις καμπύλες των εταιρειών RCA και Victor. Πολύ γρήγορα, όλες οι εταιρείες υιοθέτησαν αυτή την προέμφαση, που σήμερα ονομάζεται «RIAA». Οι περισσότεροι δίσκοι που πιέστηκαν μετά το 1955 ηχογραφήθηκαν με φίλτρα RIAA.

Γι’ αυτό είναι απαραίτητη η χρήση ενός προενισχυτή phono κατά την αναπαραγωγή ενός δίσκου βινυλίου. Αυτός ο εξειδικευμένος προενισχυτής χρησιμοποιεί μια αντίστροφη καμπύλη: σχηματικά, το βινύλιο χαράσσεται ακολουθώντας μια καμπύλη καμπάνας και εφαρμόζεται μια αντίθετη καμπύλη κατά την αναπαραγωγή. Αυτό επιτρέπει στη ζώνη συχνοτήτων ενός βινυλίου να φτάσει έως τα 20 Hz (μπάσα). Ωστόσο, ο προενισχυτής phono δεν περιορίζεται μόνο σε αυτό το ρόλο, προσφέρει επίσης gain στην κεφαλή, ενισχύει το πολύ ασθενές σήμα (περίπου 3 mV για τις MM και 0,4 mV για τις MC) που βγαίνει από την κεφαλή σε ένα σήμα επιπέδου «γραμμής» μεταξύ 0,3 και 0,5 V. Επιπλέον, επιτρέπει και τη ρύθμιση ορισμένων ηλεκτρικών προβλημάτων! Πράγματι, ο κατασκευαστής μιας κεφαλής MM συνδυάζει διάφορες παραμέτρους για να επιτύχει την πιο επίπεδη δυνατή καμπύλη απόκρισης, αλλά αυτό το αποτέλεσμα εξαρτάται από τις τιμές χωρητικότητας και σύνθετης αντίστασης του συνδυασμού κεφαλής + καλωδίου. Οι MC επίσης σχεδιάζονται για να λειτουργούν με συγκεκριμένη σύνθετη αντίσταση φορτίου όσον αφορά την αντίσταση και τη χωρητικότητα. Ο προενισχυτής πρέπει να προσαρμόζει αυτόματα ή χειροκίνητα, μέσω επιλογέα (Pro-Ject Phono box se) ή ακόμα και τηλεχειριστηρίου (Audio Research PH6), τη χωρητικότητα και τη σύνθετη αντίσταση όσο το δυνατόν πιο κοντά σε αυτές του χρησιμοποιούμενου εξοπλισμού. Δεδομένων των χαμηλών τιμών που υπάρχουν, είναι προφανές ότι τα καλώδια (ειδικά με τις κεφαλές MC) έχουν σημαντική επίδραση, και συνιστάται έντονα να μην αντικαθίστανται με καλώδια διαμόρφωσης που δεν είναι αφιερωμένα στη συγκεκριμένη χρήση του βινυλίου. Οι τυπικές συνδέσεις διαμόρφωσης που σχεδιάζονται για πηγές υψηλού επιπέδου όπως το CD είναι συχνά υπερβολικά χωρητικές και με μεγάλη αντίσταση, κάτι που οδηγεί σε πτώση των υψηλών συχνοτήτων με κοιλάδες και εξάρσεις στην απόκριση συχνότητας.

 

Τεχνολογία των προενισχυτών phono

Πριν από την ένδοξη άφιξη του compact disc, ΟΛΟΙ οι ολοκληρωμένοι ενισχυτές και οι προενισχυτές της αγοράς διέθεταν είσοδο phono. Ανάλογα με τη μάρκα και τη σειρά, αυτή ήταν περισσότερο ή λιγότερο εξελιγμένη και μεταβλητής ποιότητας. Τα πιο high-end προϊόντα διέθεταν συχνά εναλλασσόμενη είσοδο MM και MC, ενώ άλλα προσέφεραν δύο ξεχωριστές εισόδους, μία υψηλού και μία χαμηλού επιπέδου. Όμως, με την πτώση των πωλήσεων του αναλογικού, στις αρχές της δεκαετίας του '90, πολλοί κατασκευαστές αφαίρεσαν αυτήν τη σημαντική είσοδο από τις συσκευές τους. Αξίζει να σημειωθεί ότι η κυριαρχία του compact disc αποτέλεσε για πολλούς την ευκαιρία να εξοικονομήσουν το κόστος του προενισχυτή phono, χωρίς όμως να το μετακυλήσουν στην τιμή των συσκευών. Γιατί ενώ μια phono section μπορούσε και μπορεί να κοστίζει μόνο λίγα λεπτά του ευρώ (στα ασιατικά προϊόντα μαζικής παραγωγής, συχνά περιορίζεται σε έναν απλό ενισχυτή λειτουργίας), μπορεί επίσης να φτάσει αρκετές εκατοντάδες ευρώ στα high-end μοντέλα, όπου αντιμετωπίζεται και αντιμετωπιζόταν πάντα με διακριτά εξαρτήματα (τρανζίστορ σε τάξη Α...) ή με λυχνίες (12ax7, 6922, 6H30...).
Σήμερα, το 97% των συσκευών της αγοράς δεν διαθέτει phono section. Ορισμένοι κατασκευαστές την προσφέρουν ως επιλογή, αλλά είναι πολύ σπάνιοι. Επομένως, για να απολαύσετε τους μαύρους δίσκους, θα πρέπει να προμηθευτείτε έναν προενισχυτή phono. Υπάρχουν σε διάφορες τιμές, μεγέθη και τεχνολογίες.

1. Προενισχυτής με τρανζίστορ

Τα πιο προσιτά προϊόντα χρησιμοποιούν σχετικά βασικά, αλλά δοκιμασμένα κυκλώματα. Ένας συνδυασμός αντιστάσεων, πυκνωτών και τρανζίστορ ή ενισχυτών λειτουργίας (Pro-Ject PHONO BOX). Η ποιότητα των εξαρτημάτων και ο συνδυασμός τους, όπως και οι επαφές και η τροφοδοσία, αποτελούν βασικά στοιχεία. Ορισμένοι χρησιμοποιούν διακριτά εξαρτήματα πολύ υψηλής ποιότητας (REGA IOS, EAR 324) ή ξεχωριστά τροφοδοτικά (NAIM AUDIO Stageline, Superline) ή με μπαταρίες (SUTHERLAND PH3D).

2. Προενισχυτής phono με λυχνίες

Αυτή η τεχνολογία αφορά τους πιο κορυφαίους προενισχυτές και συνεπώς τους πιο ακριβούς (AUDIO RESEARCH REFERENCE PHONO και PH8). Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, τείνει να γίνει πιο προσιτή και πλέον υπάρχουν και οικονομικότερα προϊόντα με λυχνίες (PRO-JECT TUBE BOX, EAR 834P). Πολύ αγαπητοί στους audiophiles, θεωρούνται ιδιαίτερα μουσικοί. Η κατασκευή τους παραμένει δαπανηρή και απαιτούν κάποια συντήρηση, καθώς οι λυχνίες έχουν περιορισμένη διάρκεια ζωής, που διαφέρει ανάλογα με το κύκλωμα και το μοντέλο (μεταξύ 2500 και 4500 ωρών). Οι πιο συνηθισμένες λυχνίες είναι τρίοδοι ή διπλοτρίοδοι (12ax7/ecc83, 6922/ecc88, 6H30...).