
Ο πρόγονος του δίσκου βινυλίου είναι ο δίσκος 78 στροφών. Εμφανίζεται στις αρχές του 20ού αιώνα. Πρόκειται για έναν μονοαυλάκωτο δίσκο διαμέτρου 25 ή 30 cm, με συνήθως ένα κομμάτι ανά πλευρά. Ανάλογα με το μέγεθός του, μπορεί να περιέχει από 3 έως 5 λεπτά ηχογράφησης. Στην πραγματικότητα, σπάνια ηχογραφούνταν στις 78 στροφές ανά λεπτό, αλλά κυρίως σε ταχύτητες από 66 έως 103 στροφές ανά λεπτό, που επέτρεπαν μεγαλύτερη διάρκεια ηχογράφησης, εις βάρος όμως του εύρους ζώνης. Αρχικά, κατασκευαζόταν από SHELLAC (μια ρητίνη ζωικής προέλευσης που εκκρίνεται από ένα έντομο), κερί, βαμβάκι και σχιστόλιθο. Όμως, η έλλειψη ρητίνης κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο ανάγκασε τους κατασκευαστές να χρησιμοποιήσουν βινύλιο (πολυχλωριούχο βινύλιο ή PVC). Ο δίσκος 78 στροφών αρχίζει να εξαφανίζεται με την εμφάνιση του μικροαυλάκωτου δίσκου τη δεκαετία του '50.
Η άφιξη των πρώτων πικάπ «μοντέρνου» τύπου συμπίπτει με την εφεύρεση του μικροαυλάκωτου δίσκου στις Ηνωμένες Πολιτείες, το 1946, από την εταιρεία Columbia. Οι πρώτοι μικροαυλάκωτοι δίσκοι κυκλοφορούν το 1948. Περιείχαν κλασικά έργα των Mendelssohn και Tchaïkovski. Η ακουστική και τεχνική τους υπεροχή έναντι του 78 στροφών γίνεται αμέσως εμπορικό πλεονέκτημα. Το βινύλιο, έχοντας πολύ πιο λεπτό κόκκο (περίπου 50 angströms = 5*10-3 μm), επιτρέπει την εγγραφή στενότερων και πιο κοντινών αυλακιών. Η χρήση αυτού του συνθετικού θερμοπλαστικού υλικού αντί για κερί βελτίωσε σημαντικά την ποιότητα της ηχητικής αναπαραγωγής: μείωση του θορύβου υποβάθρου, αύξηση του εύρους ζώνης, της δυναμικής και της διάρκειας εγγραφής, που από λιγότερο από 5 λεπτά φτάνει τα 30 λεπτά σε έναν δίσκο 33 στροφών.

Υπάρχουν διάφορες μορφές και πολλές ταχύτητες ανάγνωσης.
Οι δίσκοι που περιστρέφονται στις 33 στροφές ανά λεπτό έχουν συνήθως διάμετρο 30 cm (12 ίντσες) ή, πιο σπάνια, 25 cm (10 ίντσες) στα τέλη της δεκαετίας του '50 και στις αρχές της δεκαετίας του '60 (Elvis Presley, Serge Gainsbourg…) και πιο πρόσφατα σε ορισμένες επανεκδόσεις και περιορισμένες εκδόσεις. Υπάρχουν επίσης και 17 cm (7 ίντσες) που περιστρέφονται σε αυτή την ταχύτητα. Ο τυπικός δίσκος 33 στροφών ονομάζεται LP («Long Play») και έχει συνήθως διάρκεια 20 έως 30 λεπτά ανά πλευρά.
Οι δίσκοι που περιστρέφονται στις 45 στροφές ανά λεπτό έχουν συνήθως διάμετρο 17 cm (7 ίντσες) και περιέχουν ένα ή δύο τραγούδια ανά πλευρά. Είναι οι πρόγονοι των CD δύο τίτλων, που ονομάζονται επίσης SINGLE. Υπάρχουν επίσης 45 στροφών (7 ίντσες) με 4 κομμάτια, που ονομάζονται EP («Extended Play»), μεγαλύτεροι από ένα single αλλά μικρότεροι από ένα άλμπουμ. Αυτοί οι 7 ίντσες περιστρέφονται συνήθως στις 45 στροφές ανά λεπτό, πιο σπάνια στις 33 στροφές ανά λεπτό. Πολλοί χρησιμοποιήθηκαν για παραγωγή rock ’n’ roll και κλασικών έργων. Η κατασκευή των 45 στροφών υπαγορεύτηκε από καθαρά εμπορική απόφαση: να δημιουργηθεί ένας μικροαυλάκωτος δίσκος 7 ιντσών που να επιτρέπει την εγγραφή ενός μόνο κομματιού ανά πλευρά και να διαρκεί έως 5 λεπτά και 30 δευτερόλεπτα. Με αυτές τις προδιαγραφές, το μόνο που έμενε ήταν να προσαρμοστεί η ταχύτητα περιστροφής ώστε να αξιοποιηθεί όλος ο διαθέσιμος χώρος στον δίσκο. Παρ’ όλα αυτά, κάποιοι υποστηρίζουν ότι η ταχύτητα των 45 στροφών/λεπτό επιλέχθηκε για έναν απλό μαθηματικό λόγο, αφού 45 = 78 – 33…
Πολλά maxi 45 στροφών διαμέτρου 30 cm κυκλοφόρησαν κυρίως στα τέλη της δεκαετίας του 1970. Το maxi single ή super 45 στροφών γενικεύτηκε κυρίως για να περιέχει μεγαλύτερα κομμάτια: πάνω από 20 λεπτά! Έγιναν ιδιαίτερα δημοφιλή στους disc-jockeys και σε ορισμένους ελεύθερους ραδιοφωνικούς σταθμούς που τα έβρισκαν πιο εύχρηστα και με καλύτερη ποιότητα ήχου από τα 45άρια και τα 33άρια. Πολύ συχνά, αυτοί οι δίσκοι περιλαμβάνουν ανέκδοτες εκδόσεις, remix που δεν υπάρχουν στα επίσημα άλμπουμ. Ονομάζονται «bonus tracks» ή «B-sides» στις επανεκδόσεις σε CD.
Οι δίσκοι που περιστρέφονται στις 16 στροφές ανά λεπτό δεν γνώρισαν μεγάλη εμπορική επιτυχία. Προορίζονταν κυρίως ως μέσο για ηχογραφημένα κείμενα. Περιστρέφονται ακριβώς στις 16 στροφές 2/3 ανά λεπτό, δηλαδή στο μισό των 33 στροφών 1/3. Οι πρώτοι εμφανίστηκαν το 1957 σε διάφορες διαμέτρους: 17 cm για την εκμάθηση γλωσσών (εκπαιδευτική χρήση), 25 cm για ορισμένες εμπορικές εκδόσεις (στη Γαλλία, οι Vogue και Ducretet-Thomson κυκλοφόρησαν τέτοιους δίσκους), 30 cm για μεγάλα λογοτεχνικά έργα ή θεατρικά έργα για τυφλούς και άτομα με προβλήματα όρασης. Σε αυτόν τον τομέα, στη Γαλλία, η Union des Aveugles de Guerre κυκλοφόρησε πολλά box sets (με 6, 8 και 10 δίσκους) που περιείχαν έως και 1 ώρα ηχογράφησης ανά πλευρά. Αυτοί οι δίσκοι σε κουτί είχαν ως ιδιαιτερότητα να έχουν μια κεντρική ετικέτα τυπωμένη στη μία πλευρά και, στην άλλη πλευρά, μια μαύρη ετικέτα με τον τίτλο του έργου γραμμένο σε μπράιγ.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες επίσης, από το 1956 έως το 1958, οι εταιρείες RCA και Columbia τύπωσαν δίσκους 16 στροφών. Η τελευταία ειδικά για το αυτοκινητιστικό της πικάπ «Highway Hi-Fi phonograph». Η Chrysler εξόπλιζε ορισμένα αυτοκίνητά της με αυτό. Αυτοί οι δίσκοι είχαν διάρκεια 40 έως 45 λεπτά ανά πλευρά και προορίζονταν αποκλειστικά για αναπαραγωγή στο πικάπ αυτοκινήτου, καθώς το αυλάκι, που ήταν δύο φορές πιο στενό από ενός LP, απαιτούσε κεφαλή ανάγνωσης με ειδικό ζαφείρι. Οι περισσότεροι κατασκευαστές ηλεκτρόφωνων και πικάπ είχαν προβλέψει ταχύτητα 16 στροφών στις συσκευές τους, αλλά λόγω της περιορισμένης εμπορικής παραγωγής αυτών των δίσκων, αυτή η επιλογή εξαφανίστηκε γρήγορα. Στην αναλογική αναπαραγωγή ήχου, όσο πιο γρήγορα περιστρέφεται (ή κινείται) το μέσο, τόσο καλύτερη είναι η ποιότητα, ειδικά στις υψηλές συχνότητες (πρίμα). Για αυτόν τον λόγο, οι 16 στροφές δυσκολεύτηκαν να πείσουν τους απαιτητικούς audiophiles.
Ορισμένα βινύλια έχουν ακόμη και μία πλευρά στις 45 στροφές και την άλλη στις 33 στροφές, κάποιες σπανιότητες περιστρέφονται από το κέντρο προς την περιφέρεια του δίσκου, κάποιοι δίσκοι είναι χρωματιστοί, άλλοι διάφανοι. Αυτοί που ονομάζονται «Picture discs» έχουν ένα σχέδιο ή μια φωτογραφία στις πλευρές τους, άλλοι είναι κομμένοι σε σχήμα λουλουδιού ή αστεριού, άλλοι έχουν μία πλευρά χαραγμένη και την άλλη κενή ή πυροχαραγμένη... Στην πραγματικότητα, κάθε φαντασία είναι δυνατή και όλες έχουν πραγματοποιηθεί!!!